SATA hay NVMe: kiểm máy của mình lắp được loại SSD nào trước khi mua

Đây là câu hỏi phải trả lời trước khi chọn dung lượng hay thương hiệu. Mua SSD NVMe về mà máy chỉ có khe SATA thì không dùng được, và ngược lại có máy cắm vừa nhưng chạy không đúng tốc độ.

Bài này đi sâu vào chuẩn kết nối và khe cắm. Nếu anh/chị còn đang cân nhắc giữa ổ SSD và ổ cứng cơ, đọc trước bài bao quát hơn: chọn ổ cứng: SSD hay HDD.

Ba kiểu SSD đang bán

• SSD 2.5 inch SATA — hình chữ nhật dẹt như ổ cứng laptop cũ, nối bằng cáp SATA. Lắp được vào gần như mọi máy bàn và laptop có khay ổ 2.5 inch.
• SSD M.2 SATA — thanh nhỏ như thanh RAM mini, cắm trực tiếp vào bo mạch. Dùng đường truyền SATA nên tốc độ tương đương loại 2.5 inch.
• SSD M.2 NVMe — cùng hình dạng thanh M.2 nhưng dùng đường truyền PCIe, nhanh hơn nhiều lần so với SATA.

Điểm gây nhầm nhất: M.2 SATA và M.2 NVMe nhìn gần giống nhau. Cả hai đều là thanh M.2, cắm cùng kiểu khe, nhưng không thay nhau được trên mọi máy.

Phân biệt M.2 SATA và M.2 NVMe bằng mắt

Nhìn phần chân cắm vàng ở cạnh thanh SSD, đếm số rãnh khuyết:

• Hai rãnh khuyết (gọi là B+M key) — thường là M.2 SATA.
• Một rãnh khuyết (M key) — thường là M.2 NVMe.

Đây là dấu hiệu nhanh, nhưng không tuyệt đối. Cách chắc chắn là đọc dòng ghi trên nhãn ổ: nhãn NVMe thường ghi rõ NVMe hoặc PCIe Gen3/Gen4; nhãn M.2 SATA ghi SATA III hoặc 6Gb/s.

Kiểm máy của mình hỗ trợ loại nào

Ba cách, từ nhanh tới chắc:

1. Tra theo mã máy. Lấy mã máy ở nhãn mặt đáy (laptop) hoặc tên bo mạch chủ (máy bàn) rồi tra thông số khe M.2. Thông số sẽ ghi khe đó hỗ trợ “SATA”, “PCIe/NVMe” hay “cả hai”.
2. Xem ổ đang có. Mở Device Manager, mục Disk drives, đọc tên ổ hiện tại rồi tra tên đó — biết máy đang chạy loại gì là biết khe hỗ trợ loại gì.
3. Mở máy ra nhìn. Chắc nhất nhưng cần tháo nắp. Đếm xem có mấy khe M.2, có khay 2.5 inch trống không.

Nếu không muốn tháo máy và không tra được, gửi mã máy đầy đủ cho bên mình kiểm giúp.

Cắm vừa nhưng chạy không đúng tốc độ

Có mấy trường hợp thực tế hay gặp:

• Khe M.2 chỉ hỗ trợ SATA — cắm ổ NVMe vào thì máy không nhận. Không phải ổ lỗi.
• Khe hỗ trợ cả hai — cắm loại nào cũng chạy, nhưng mỗi loại chạy đúng tốc độ của nó.
• Ổ NVMe Gen4 cắm vào khe Gen3 — vẫn chạy bình thường nhưng bị giới hạn ở tốc độ Gen3. Mua ổ Gen4 cho máy chỉ có Gen3 là trả tiền cho phần không dùng được.
• Khe M.2 dùng chung đường với cổng SATA. Trên một số bo mạch chủ, cắm ổ M.2 vào sẽ tắt một cổng SATA — ổ cứng đang cắm ở cổng đó biến mất. Thông số bo mạch chủ có ghi rõ cặp cổng nào dùng chung.

Chiều dài thanh M.2 cũng phải khớp

Thanh M.2 có nhiều chiều dài, ghi dạng 2280, 2242, 2230 — hai số đầu là chiều rộng (22mm), hai số sau là chiều dài. 2280 là phổ biến nhất. Máy mỏng và một số laptop doanh nghiệp chỉ nhận thanh ngắn 2242 hoặc 2230.

Lắp thanh dài vào khay chỉ đỡ thanh ngắn thì không bắt vít được. Kiểm chiều dài khe trước khi đặt.

Thực tế: khi nào khác biệt tốc độ là đáng tiền

• Đang dùng ổ cứng cơ (HDD) chuyển sang SSD bất kỳ loại nào — đây là bước nhảy lớn nhất, cảm nhận rõ ngay ở thời gian khởi động và mở ứng dụng. Loại nào cũng hơn HDD rất nhiều.
• Từ SSD SATA sang SSD NVMe — khác biệt đo được bằng phần mềm, nhưng với công việc văn phòng thì cảm nhận hằng ngày không nhiều. Đáng tiền khi làm việc với tệp lớn: dựng video, xử lý ảnh RAW số lượng, máy ảo.
• Từ NVMe Gen3 sang Gen4 — gần như không cảm nhận được ở công việc thông thường.

Nghĩa là: với máy văn phòng, bỏ tiền vào đủ dung lượng thường đáng hơn bỏ tiền vào tốc độ cao nhất. Đang lên máy bàn mới thì có thể tự xây dựng cấu hình máy tính và chọn ổ cùng lúc.

Đặt hàng cho đúng

Anh/chị cho biết mã máy đầy đủ (hoặc tên bo mạch chủ với máy bàn) và dung lượng cần. Bên mình kiểm khe hỗ trợ loại nào, chiều dài nào, rồi báo đúng loại lắp được. Cần kỹ thuật viên lắp giúp: xem nâng cấp SSD cho laptop. Xem thêm SSD nào tốt hiện nay và SSD Kingston có tốt không.

Xem hàng và nhận báo giá

Anh/chị xem mẫu, thông số và mức giá cập nhật tại Ổ cứng & SSD. Cần số lượng cho công ty, kỹ thuật viên hoặc dự án: xem báo giá dự án thiết bị tin học.